Jak podłączyć wentylator łazienkowy z czujnikiem wilgotności
Jak podłączyć wentylator łazienkowy z czujnikiem wilgotności, zależy od liczby przewodów w puszce i od tego, czy urządzenie ma ruszać także ze światłem. Do samej pracy automatycznej wystarczy stała faza na zacisku L i przewód neutralny na N. Sterowanie z włącznika wymaga trzeciego przewodu z fazą łączoną, podpinanego do zacisku LT. Przewodu ochronnego (żółto-zielonego) w typowych wentylatorach łazienkowych się nie podłącza, a każde połączenie wykonuje się po wyłączeniu obwodu w rozdzielnicy.
- Schematy podłączenia wentylatora z czujnikiem wilgotności
- Ile przewodów potrzeba do wentylatora łazienkowego?
- Jak działa wentylator łazienkowy z czujnikiem wilgotności?
- Podłączenie wentylatora z higrostatem krok po kroku
- Jak sprawdzić czujnik wilgotności po podłączeniu?
- Najczęstsze błędy przy podłączaniu wentylatora z czujnikiem wilgotności
- Jak dbać o wentylator z higrostatem po montażu?
Schematy podłączenia wentylatora z czujnikiem wilgotności
Wentylator z higrostatem podłącza się dwuprzewodowo (L i N), gdy ma działać wyłącznie automatycznie, albo trójprzewodowo (L, N i LT), gdy ma też włączać się ręcznie. W starszych instalacjach spotyka się trzecią odmianę: fazę puszczoną przez zwykły łącznik do zacisku L.
| Wariant | Przewody w puszce | Zaciski wentylatora | Kiedy wentylator pracuje | Sterowanie ręczne |
|---|---|---|---|---|
| 1. Sam higrostat | 2: stała faza, neutralny | L: stała faza, N: neutralny | po przekroczeniu progu wilgotności, aż do jej spadku | brak |
| 2. Higrostat i włącznik (światła lub osobny) | 3: stała faza, faza za łącznikiem, neutralny | L: stała faza, LT: faza z łącznika, N: neutralny | przy wilgoci oraz po zapaleniu światła, a po zgaszeniu jeszcze przez czas opóźnienia | tak |
| 3. Faza przez łącznik do L | 2: faza za łącznikiem, neutralny | L: faza z łącznika, N: neutralny | tylko gdy łącznik jest włączony i jest wilgotno | tak, ale wyłączony łącznik odcina też czujnik |
Wybór schematu sprowadza się do trzech sytuacji:
- jeśli w puszce są tylko dwa przewody, a wentylator ma pracować sam, bez przycisku, wybierz wariant 1;
- jeśli masz trzy przewody albo możesz doprowadzić trzeci, wybierz wariant 2, bo działa w nim i higrostat, i włącznik z opóźnieniem;
- jeśli chcesz mieć możliwość wyłączenia wentylatora i akceptujesz, że przy zgaszonym łączniku czujnik nie zadziała, wystarczy wariant 3.
Ile przewodów potrzeba do wentylatora łazienkowego?
Wentylator z czujnikiem wilgotności potrzebuje dwóch albo trzech przewodów: fazy L, neutralnego N i ewentualnie fazy sterującej LT. W nowszych instalacjach faza jest brązowa lub czarna, a neutralny niebieski. Żółto-zielony przewód ochronny (PE) zostaje poza listwą zaciskową wentylatora, chyba że schemat producenta przewiduje inaczej.
W starszych instalacjach kolory bywają użyte niezgodnie z przeznaczeniem, na przykład żółto-zielona żyła pracuje jako przewód łączony za włącznikiem. Przed podłączeniem sprawdź więc próbnikiem, który przewód to faza stała, a na którym napięcie pojawia się dopiero po włączeniu łącznika. Oznaczenie zacisku sterującego też się różni: oprócz LT spotyka się T i LS.
Jak działa wentylator łazienkowy z czujnikiem wilgotności?
Higrostat mierzy wilgotność względną i uruchamia silnik, gdy przekroczy ona ustawiony próg. Wentylator pracuje, aż wilgotność spadnie poniżej progu albo minie czas nastawiony na timerze. Napięcie podane na zacisk LT włącza go niezależnie od wilgotności, a po jego zaniku zaczyna się odliczanie opóźnienia.
Czas opóźnienia ustawia się zwykle w zakresie od 2 do 30 minut (instrukcja podłączenia wentylatorów Dalap z higrostatem). Elektronika ZW typu 1 w wentylatorach Dalap ma oprócz timera i higrostatu czujnik światła oraz automatyczne wietrzenie przez 30 minut w nastawionych odstępach. Zestaw funkcji zależy więc od modelu, a ich obsługę opisuje dokumentacja konkretnego urządzenia.
Podłączenie wentylatora z higrostatem krok po kroku
Praca przy instalacji 230 V pod napięciem grozi porażeniem prądem, dlatego instrukcje sprzedawców wentylatorów zastrzegają, że podłączenie powinien wykonać wykwalifikowany elektryk. Do montażu potrzebne są wkrętaki, próbnik lub miernik napięcia, kołki z wkrętami i zwykle wiertarka.
- Wyłącz obwód łazienki w rozdzielnicy i sprawdź próbnikiem, że w przewodach nie ma napięcia.
- Sprawdź drożność kanału: kartka papieru przyłożona do otworu powinna być lekko zasysana.
- Wybierz miejsce poza bezpośrednim strumieniem wody. Nad prysznicem montuje się tylko model ze stopniem IP dopuszczonym do danej strefy; szczegóły opisuje tekst o tym, czy wentylator łazienkowy może być nad prysznicem.
- Przykręć obudowę kołkami i wkrętami do ściany lub sufitu, najczęściej w otworze prowadzącym do kanału wentylacyjnego (mocowanie obudowy krok po kroku: instrukcja montażu wentylatora łazienkowego).
- Rozpoznaj przewody: stałą fazę, fazę za łącznikiem (jeśli jest) i neutralny.
- Podłącz żyły do listwy zaciskowej, tzw. czekolady, według schematu producenta: L, N i ewentualnie LT.
- Załóż kratkę, włącz zasilanie i sprawdź działanie czujnika oraz timera.
Jaki jest schemat podłączenia wentylatora łazienkowego do oświetlenia?
Przy podłączeniu do oświetlenia stała faza sprzed łącznika trafia na zacisk L, przewód z wyjścia łącznika światła na LT, a neutralny na N. Wentylator rusza z zapaleniem światła i po zgaszeniu pracuje jeszcze przez czas opóźnienia, a higrostat dalej włącza go przy wilgoci. Zamiast łącznika światła można użyć osobnego przycisku. Wariant dla wentylatora bez czujnika opisuje poradnik podłączenie wentylatora łazienkowego do włącznika światła.
Co zrobić, gdy ze ściany wychodzą tylko dwa przewody?
Dwa przewody (L i N) wystarczą do pracy samego higrostatu. Sterowanie ręczne wymaga dodatkowego przewodu fazowego, najprościej przez osobny łącznik dla wentylatora. Fazę doprowadza się do łącznika i stamtąd dalej do zacisku L, z wyjścia łącznika prowadzi się przewód do LT, a neutralny biegnie prosto do N.
Jak sprawdzić czujnik wilgotności po podłączeniu?
Higrostat sprawdza się chuchnięciem na czujnik: przy poprawnym podłączeniu wentylator powinien ruszyć. W wentylatorach Dalap z elektroniką ZW próbę wykonuje się przy podłączonych tylko L i N, z wolnym zaciskiem LT. Potencjometr czasu T ustaw na minimum (2 minuty), a wilgotności H na maksimum (90% wilgotności względnej).
Po włączeniu zasilania wentylator powinien ruszyć i zatrzymać się po około 2 minutach. Następnie chuchnij na czujnik, czyli małą czarną kostkę na płytce. Jeśli silnik wystartuje, higrostat działa i można ustawić pokrętło H na docelowy próg; pokrętłami obracaj delikatnie, bo łatwo je uszkodzić.
W wariancie trójprzewodowym sprawdź jeszcze zacisk LT: po zapaleniu światła wentylator powinien pracować, a po zgaszeniu odliczać czas opóźnienia. Dobór progu i czasu do warunków w łazience opisuje tekst o tym, jak ustawić wentylator łazienkowy z czujnikiem wilgotności.
Najczęstsze błędy przy podłączaniu wentylatora z czujnikiem wilgotności
Błędy przy tym montażu dotyczą głównie pomylenia stałej fazy z fazą łączoną i podłączenia przewodów, których wentylator nie przewiduje:
- higrostat zasilony przez łącznik, przez co po zgaszeniu światła czujnik nie ma napięcia i nie włączy wentylatora przy wilgoci;
- żółto-zielony albo niebieski przewód na zacisku LT, gdzie trafia wyłącznie ciemna żyła fazowa (czarna, brązowa lub szara);
- podłączenie według kolorów bez pomiaru próbnikiem w starej instalacji;
- uznanie pracy po spadku wilgotności za usterkę, choć wentylator może jeszcze odliczać czas timera;
- pominięcie kontroli kanału, przez co nawet poprawnie podłączony wentylator słabo odprowadza parę;
- montaż w strefie wody modelu bez odpowiedniego stopnia IP.
Jak dbać o wentylator z higrostatem po montażu?
Co 3-6 miesięcy zdejmij kratkę i usuń kurz z wentylatora miękkim pędzelkiem lub odkurzaczem. Obudowę przecieraj wilgotną ściereczką, bez agresywnych detergentów. Przy okazji powtórz próbę z kartką papieru, żeby sprawdzić, czy kanał wentylacyjny nadal jest drożny.
