Czym zasłonić okno w łazience? Sprawdzone sposoby na prywatność

Nasz zespół lazienki l - 14 sierpnia 2026 r.

Folia na okno łazienkowe matowa, mrożona czy lustrzana?

Łazienka z oknem to przywilej, ale i kłopot. Ktoś stoi rano przed lustrem, sąsiad zerka z drugiego piętra, a słońce rozgrzewa pomieszczenie do tego stopnia, że wentylator na suficie pracuje na pełnych obrotach. Folia na okno łazienkowe rozwiązuje wszystkie trzy problemy jednym ruchem, pod warunkiem że dobierzesz ją do konkretnej sytuacji. Matowa daje prywatność przy rozproszonym świetle, mrożona imituje szkło trawione za ułamek jego ceny, a lustrzana wenecka odbija promienie słoneczne na zewnątrz w ciągu dnia. Każda z nich działa na innej zasadzie fizycznej, dlatego wybór wymaga zrozumienia, co dokładnie chcesz zyskać.

okno w łazience czym zasłonić

Folia matowa składa się z drobnych cząsteczek rozpraszających światło w wielu kierunkach. To dlatego wnętrze pozostaje widoczne jako rozmazana plama, a osoba z zewnątrz widzi jedynie mleczną poświatę. W łazience o ekspozycji północnej ta właściwość bywa niepożądana, bo okno traci jedyne źródło naturalnego światła. Jeśli jednak mieszkanie wychodzi na stronę południową lub zachodnią, efekt mlecznej tafli wprowadza łagodną, prywatną aurę bez konieczności zasłaniania okna tkaniną.

Folia mrożona, nazywana też szronioną, idzie o krok dalej. Jej powierzchnia imituje efekt piaskowanego szkła uzyskiwanego techniką trawienia kwasem, które w przeszklonych ściankach kosztuje 380-550 zł za metr kwadratowy. Folia daje zbliżony efekt wizualny przy cenie 80-120 zł za metr. Warstwa mikroskopijnych nierówności rozbija wiązkę światła tak skutecznie, że z odległości trzech metrów niewiele widać poza konturem sylwetki. To rozwiązanie sprawdza się w blokach, gdzie okna łazienek wychodzą na klatkę schodową sąsiada.

Folia lustrzana wenecka działa na zupełnie innej zasadzie. Zawiera naniesioną warstwę metalu, najczęściej aluminium, która odbija promieniowanie widzialne i podczerwone. W dzień okno wygląda jak lustro, w nocy efekt znika, bo działa różnica luminacji między wnętrzem a otoczeniem. W łazience z włączonym światłem po zmroku folia przestaje chronić prywatność, dlatego wymaga uzupełnienia zasłoną lub roletą. Za to latem potrafi obniżyć temperaturę w pomieszczeniu o 3-5°C, co odczujesz wyraźnie przy oknie wychodzącym na zachód.

Pro tip: Łączenie dwóch rodzajów folii bywa lepsze niż wybór jednej. Lustrzana wenecka od strony szyby i matowa od wewnątrz dają efekt podwójnej ochrony: odbijają ciepło oraz rozpraszają resztki światła. Taki montaż wymaga jednak doświadczenia, bo każda warstwa musi być naklejona bez pęcherzyków.

Każda folia okienna produkowana zgodnie z normą PN-EN 1096 przechodzi testy przyczepności, odporności na UV oraz stabilności wymiarowej. Wybieraj produkty oznaczone tą normą, ponieważ tańsze zamienniki z czasem żółkną i tracą właściwości ochronne po dwóch, trzech latach. Sprawdzona folia zachowuje parametry przez 10-15 lat bez widocznych zmian, co potwierdzają producenci tacy jak Lite Solar czy Lambert w swoich kartach technicznych.

Roleta, żaluzja czy szkło trawione co lepiej sprawdzi się w łazience?

Roleta, żaluzja czy szkło trawione co lepiej sprawdzi się w łazience?

Rolety i żaluzje kojarzą się z klasycznym rozwiązaniem, ale ich skuteczność w łazience zależy od materiału. Tkanina nasączona wilgocią szybko zaczyna pleśń, a aluminiowe lamele rdzewieją przy częstym kontakcie z parą. Folia okienna działa inaczej: przylega do szyby na stałe, nie zbiera wilgoci i nie wymaga konserwacji przez lata. Wybór metody zasłaniania okna łazienkowego sprowadza się więc do pytania, czy zależy Ci na ruchomym elemencie, czy trwałej warstwie optycznej.

Roleta dzień-noc w łazience sprawdza się tylko w wersji z tkaniny poliestrowej powlekanej PCV. Taki materiał nie wchłania wody, więc nie rozwija się w nim grzyb. Cena rolet wodoodpornych zaczyna się od 140 zł za okno o wymiarach 60×100 cm, ale montaż wymaga wiercenia w ścianie lub ramie. Folia nie wymaga wiercenia, a jej demontaż to kwestia podważenia narożnika. Dla osób wynajmujących mieszkanie to argument nie do przecenienia.

Żaluzje aluminiowe o szerokości lameli 25 mm dają precyzyjną kontrolę światła. Możesz ustawić listki pod kątem 45° i wpuścić tyle światła, ile chcesz. W łazience żaluzja wymaga jednak regularnego wycierania ościekającej wody, bo metal koroduje przy częstym kontakcie z wilgocią. Żywotność żaluzji w łazience to realnie 5-7 lat, podczas gdy folia przetrwa 10-15 lat bez interwencji.

Szkło trawione (piaskowane, matowe) to rozwiązanie z najwyższej półki cenowej. Wymiana szyby w oknie łazienkowym kosztuje od 380 zł za metr kwadratowy samego szkła, do tego dochodzi demontaż starej tafli i montaż nowej. Efekt wizualny jest trwały i elegancki, ale ingerencja w stolarkę okienną wymaga zgłoszenia w spółdzielni lub wspólnocie. Folia daje 80% tego efektu wizualnego przy 15% kosztów, bez papierologii i bez ryzyka uszkodzenia ramy.

MetodaCena (za okno 60×100 cm)TrwałośćOdporność na wilgoćMontażEstetyka
Folia matowa40-80 zł10-15 latWysokaBez wiercenia, 30-60 minMleczna tafla
Folia mrożona80-120 zł10-15 latWysokaBez wiercenia, 30-60 minSzroniona tafla
Folia lustrzana60-120 zł10-15 latWysokaBez wiercenia, 30-60 minLustrzana powierzchnia
Roleta wodoodporna140-280 zł5-8 latŚredniaWiercenie, 20-40 minTkanina w kasecie
Żaluzja aluminiowa120-250 zł5-7 latŚredniaWiercenie, 30-50 minPoziome lamele
Szkło trawione380-550 zł/m²20+ latPełnaWymiana szyby, 2-4 hMatowa tafla
Firanka syntetyczna30-90 zł3-5 latNiskaKarnisz lub taśma, 15 minLekka tkanina

Syntetyczna firanka bywa kusząca ze względu na niską cenę, ale w łazience szybko chłonie zapachy i wilgoć. Poliester schnie długo, a po roku kontaktu z parą pojawiają się na nim żółte zacieki. Nie polecam tego rozwiązania nikomu, kto nie chce wymieniać firanki co dwa sezony. Folia okienna pod tym względem wygrywa bezkonkurencyjnie, bo nie absorbuje ani wody, ani zapachów.

Nie każda folia nadaje się do łazienki. Produkty oznaczone jako przeznaczone do biur czy witryn sklepowych mogą nie mieć podwyższonej odporności na wilgoć. Szukaj na opakowaniu informacji o klasie wodoodporności lub przynajmniej deklaracji producenta o dopuszczeniu do pomieszczeń mokrych.

Jak zamontować folię na oknie w łazience krok po kroku

Jak zamontować folię na oknie w łazience krok po kroku

Montaż folii na oknie wygląda na prostą czynność, ale diabeł tkwi w przygotowaniu powierzchni. Folia klejona na zakurzoną lub tłustą szybę zacznie odchodzić od krawędzi po kilku tygodniach. Wilgoć z łazienki potrafi podważyć nawet dobrze nałożoną warstwę, jeśli pod spodem zostały mikroskopijne zanieczyszczenia. Dlatego cały proces zaczyna się od czyszczenia i odtłuszczania, a dopiero potem przechodzisz do właściwej aplikacji.

Potrzebne narzędzia to: butelka z rozpylaczem z wodą zmieszaną z kilkoma kroplami płynu do mycia naczyń, rakla (ściągaczka) z gumową krawędzią, ostry nóż do tapet, miękka ściereczka z mikrofibry, linijka lub miarka oraz nożyczki. Rakla kosztuje około 55 zł, rękojeść do niej 45 zł. Warto zainwestować w raklę z twardą gumą, bo miękka zostawia pęcherzyki. Jeśli montujesz folię po raz pierwszy, zamów dwa razy więcej materiału, niż wynosi powierzchnia szyby, i zachowaj resztę na poprawki.

Krok 1. Umyj szybę płynem do szyb i wytrzyj do sucha mikrofibrą. Na tym etapie chodzi o usunięcie kurzu i tłuszczu z powietrza, który osiada na szybie nawet w czystym mieszkaniu. Krok 2. Spryskaj szybę roztworem wody z płynem (kilka krople płynu na 500 ml wody). Dzięki temu folia będzie ślizgać się po powierzchni i łatwiej skorygujesz pozycję. Krok 3. Zdejmij z folii warstwę ochronną o 5 cm i przyłóż górną krawędź do szyby. Krok 4. Powoli odklejaj resztę warstwy ochronnej jedną ręką, a drugą wygładzaj folię raklą od środka ku krawędziom. Krok 5. Po nałożeniu całej powierzchni wypchnij raklą resztki wody i pęcherzyki powietrza. Krok 6. Obetnij nadmiar folii nożem wzdłuż krawędzi szyby, zostawiając 1-2 mm marginesu. Krok 7. Wytrzyj krawędzie ściereczką i pozostaw folię na 24 godziny bez dotykania, aby klej związał się ze szkłem.

Najczęstsze błędy przy montażu folii w łazience: naklejanie w pełnym słońcu (klej wysycha zanim wyrównasz pozycję), pominięcie odtłuszczenia (folia odchodzi po 2-3 tygodniach), użycie twardej rakli na delikatnej folii matowej (rysy), cięcie folii na szybie bez linijki (poszarpane krawędzie), brak marginesu przy ramie (folia wchodzi pod uszczelkę i odstaje).

Temperatura powietrza podczas montażu ma znaczenie. Folie akrylowe i poliestrowe nakłada się najlepiej w przedziale 15-25°C. Poniżej 10°C klej traci elastyczność, powyżej 30°C odparowuje zbyt szybko. W łazience z oknem wychodzącym na południe warto montować folię rano lub wieczorem, gdy słońce nie operuje bezpośrednio na szybę. To nie kaprys, lecz warunek trwałego przylegania warstwy klejącej.

Po montażu folia potrzebuje około 72 godzin na pełne związanie z szybą. W tym czasie nie otwieraj okna ani nie dotykaj folii. Drobne pęcherzyki wody, które pozostaną mimo raklowania, zwykle wchłaniają się same w ciągu dwóch tygodni. Jeśli po tym czasie nadal widzisz duże bąble, możesz nakłuć je cienką igłą i wypchnąć powietrze raklą. Folia wybacza drobne potknięcia, ale poważne błędy montażowe wymagają zdjęcia całości i ponownej aplikacji.

Folia lustrzana wenecka i anty-UV w łazience kiedy naprawdę pomaga

Folia lustrzana wenecka w łazience to nie chwyt marketingowy, lecz fizyka odbicia. Warstwa aluminium naniesiona próżniowo na folię odbija do 80% promieniowania podczerwonego, czyli tego, które odpowiada za nagrzewanie pomieszczeń. W łazience z oknem 80×120 cm wychodzącym na zachód latem temperatura potrafi przekroczyć 35°C już wczesnym popołudniem. Folia Silver 20 obniża tę wartość o 8-12°C, co odczujesz nie tylko termometrem, ale też komfortem podczas kąpieli.

Anty-UV działa na innej długości fali. Promieniowanie ultrafioletowe ma zakres 280-400 nm i odpowiada za blaknięcie tkanin, drewna i tworzyw sztucznych. Folia oznaczona jako anty-UV blokuje 95-99% tego zakresu, co chroni nie tylko meble łazienkowe, ale też podłogę z winylu czy drewna egzotycznego. Jeśli masz w łazience drewnianą szafkę lub wiklinowy kosz na pranie, zwykła folia matowa nie wystarczy. Potrzebujesz warstwy o deklarowanej blokadzie UV, najlepiej z atestem zgodnym z normą PN-EN 1096.

Folia anty-UV ma też znaczenie zdrowotne. W łazience z oknem od strony południowej spędzasz czas nago lub w lekkim stroju, a skóra nie jest chroniona filtrem. Folia z filtrem UPF 50+ odpowiada temu samemu wskaźnikowi ochrony, co odzież letnia. Nie zastąpi kremu z filtrem przy dłuższym opalaniu, ale w ciągu kilku minut kąpieli znacząco ogranicza dawkę promieniowania. To szczególnie ważne w łazienkach dziecięcych, gdzie skóra jest cieńsza i bardziej wrażliwa.

Folia lustrzana wenecka nie blokuje światła całkowicie. Przepuszcza 20-35% promieniowania widzialnego, więc łazienka nie zamienia się w piwnicę. W nocy efekt lustra znika, bo folia działa na zasadzie różnicy luminacji. Jeśli włączysz silne światło w łazience, a na zewnątrz jest ciemno, folia staje się przezroczysta od wewnątrz. Dlatego w sypialni z takim oknem warto dodać zasłonę, w łazience wystarczy zaciemnienie rolety w godzinach wieczornych.

Dobór folii lustrzanej do łazienki wymaga sprawdzenia kilku parametrów. Współczynnik odbicia światła (VLR) powinien wynosić co najmniej 50%, a transmisja promieniowania słonecznego nie więcej niż 25%. Najlepsze produkty w tej kategorii osiągają VLR 78% i transmisję 12%, ale kosztują 180-220 zł za metr kwadratowy. Tańsze folie o VLR 40% dają słabszy efekt lustra i mniejszą redukcję ciepła, choć w łazience z oknem na północ mogą wystarczyć.

Montaż folii lustrzanej i anty-UV nie różni się od aplikacji folii matowej, ale wymaga większej precyzji przy wygładzaniu. Każdy pęcherzyk pod folią lustrzaną wygląda jak deformacja w lustrze, co psuje efekt wizualny. Dlatego przy tego typu foliach polecam montaż w duecie: jedna osoba trzyma folię i ściąga warstwę ochronną, druga prowadzi raklę. Samodzielny montaż jest możliwy, ale zajmuje dwa razy więcej czasu i zwiększa ryzyko pomyłki.

Najczęstsze pytania o zasłanianie okna w łazience

Najczęstsze pytania o zasłanianie okna w łazience

Czy folia na okno łazienkowe blokuje światło? Tak, ale stopień blokady zależy od typu. Folia matowa przepuszcza 60-70% światła rozproszonego, folia lustrzana wenecka 20-35%, folia mrożona 50-60%. Żadna z nich nie zamieni łazienki w ciemne pomieszczenie, chyba że wybierzesz folię z deklarowaną transmisją poniżej 10%.

Jak długo folia wytrzyma w łazience? Produkty zgodne z normą PN-EN 1096 zachowują właściwości przez 10-15 lat. Tańsze folie bez atestu żółkną po 2-3 latach i zaczynają się łuszczyć od krawędzi. W łazience folia narażona jest na cykliczne zmiany temperatury i kontakt z parą, dlatego wybór certyfikowanego produktu ma realne znaczenie dla trwałości.

Czy folię da się usunąć bez śladu? Tak, jeśli użyjesz folii statycznej (bezklejowej) lub folii z klejem aktywowanym wodą. Usunięcie polega na podważeniu narożnika i powolnym ściąganiu pod kątem 45°. Resztki kleju zmywa się roztworem wody z płynem do mycia naczyń lub specjalnym zmywaczem do kleju. Folia naklejona na stałe (klej kauczukowy) może wymagać skrobaka i pozostawia niewielki ślad, który zmywa się płynem do szyb.

Jaki jest realny czas montażu folii na oknie łazienkowym? Doświadczony montażysta nakleja folię na okno 60×100 cm w 20-30 minut. Osoba bez doświadczenia potrzebuje 45-90 minut, wliczając przygotowanie powierzchni i poprawki. Dodaj 24 godziny na schnięcie kleju, w trakcie których nie otwierasz okna ani nie dotykasz folii.

Czy folia anty-UV chroni przed blaknięciem płytek i fug? Tak, promieniowanie UV odpowiada za 70% blaknięcia materiałów w łazience. Folia z deklarowaną blokadą UV 95-99% ogranicza ten proces niemal do zera. Płytki ceramiczne i gresowe nie blakną w ogóle, fugi cementowe zachowują kolor przez lata dłużej, a drewniane elementy wykończenia nie żółkną.

Czy folia lustrzana wenecka nadaje się do okna na parterze? Tak, pod warunkiem że zachowasz odpowiednie warunki oświetleniowe. W dzień folia odbija światło i chroni prywatność od strony ulicy. Po zmroku, gdy włączysz światło w łazience, folia staje się przezroczysta od wewnątrz. Dlatego na parterze warto uzupełnić ją roletą lub zasłoną na noc, albo wybrać folię matową zamiast lustrzanej.

Czy montaż folii wymaga zgłoszenia do spółdzielni? Nie, folia nie jest trwałym elementem wykończenia i nie zmienia parametrów technicznych okna. Nie narusza konstrukcji budynku ani stolarki okiennej, więc nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia. Inaczej jest w przypadku wymiany szyby na szkło trawione, gdzie ingerujesz w ramę i jej właściwości cieplne.

Jak czyścić folię na oknie w łazience? Ściereczką z mikrofibry zwilżoną wodą lub roztworem wody z płynem do mycia naczyń. Unikaj detergentów zawierających amoniak, aceton ani środków ściernych. Raz w miesiącu przetrzyj folię wilgotną ściereczką, aby usunąć osad z pary wodnej. Folia nie wymaga żadnych specjalnych środków ani konserwacji poza tym.

Czy folia żółknie pod wpływem światła? Produkty z filtrem UV i zgodne z normą PN-EN 1096 nie żółkną przez cały okres użytkowania. Tańsze folie bez atestu mogą zmienić kolor po 2-3 latach ekspozycji na słońce. Jeśli zauważysz żółknięcie po kilku miesiącach, folia prawdopodobnie nie miała odpowiedniego filtra UV. W takiej sytuacji reklamacja u producenta jest uzasadniona.

Checklist przed zakupem folii na okno łazienkowe

Przed wyborem konkretnego produktu odpowiedz na pięć pytań, które oszczędzą Ci rozczarowania. Po pierwsze: na jaką stronę wychodzi okno? Południe i zachód wymagają folii anty-UV lub lustrzanej, północ i wschód zadowalają się folią matową lub mrożoną. Po drugie: jak daleko znajduje się najbliższe okno lub balkon sąsiada? Przy odległości poniżej 8 metrów folia matowa może nie wystarczyć, lepsza będzie mrożona lub lustrzana.

Po trzecie: jaki masz budżet na metr kwadratowy? Folie matowe zaczynają się od 23 zł za metr, folie mrożone kosztują 80-120 zł, a folie lustrzane weneckie sięgają 220 zł. Po czwarte: czy montujesz folię samodzielnie, czy zlecasz to firmie? Samodzielny montaż folii matowej jest łatwy, ale folie lustrzane i dekoracyjne lepiej oddać w ręce doświadczonego montażysty, który wyrówna powierzchnię bez pęcherzyków. Po piąte: czy planujesz zmianę wystroju łazienki w ciągu najbliższych lat? Jeśli tak, wybierz folię łatwo usuwalną (statyczną lub z klejem wodno-aktywowanym).

Rozmiar okna łazienkowego typowo wynosi od 40×60 cm do 80×120 cm. Folia sprzedawana jest w rolkach o szerokości 152 cm, więc na standardowe okno wystarczy jeden kawałek bez łączenia. Przy większych oknach (np. 100×140 cm) konieczne będzie łączenie, które wymaga precyzji i doświadczenia. W takim wypadku lepiej zamówić folię z usługą montażu niż ryzykować widoczne spoiny.

Koszt zasłonięcia okna w łazience porównanie metod

Typ foliiCena za m²Efekt wizualnyNajlepsze zastosowanie
Folia matowa (White Matte)23-40 złMleczna, rozproszone światłoŁazienki z okniem na północ
Folia mrożona (szroniona)80-120 złSzroniona tafla, efekt piaskowanego szkłaBloki z bliskimi sąsiadami
Folia lustrzana (Silver 20)60-120 złLustrzana powierzchnia w dzieńOkna na południe i zachód
Folia dekoracyjna (wzorzysta)80-200 złGeometryczne lub roślinne wzoryŁazienki w stylu retro lub boho
Folia anty-UV (UV 400)90-160 złBezbarwna lub lekko przyciemnianaOchrona mebli i zdrowia skóry
Folia antywłamaniowa150-250 złBezbarwna wzmocniona warstwaŁazienki na parterze i piętrze

Folia matowa w przedziale 23-40 zł za metr kwadratowy to najtańsza opcja, ale oferuje ograniczoną ochronę prywatności. Sprawdza się w domach jednorodzinnych, gdzie okno łazienki wychodzi na ogród lub odległą perspektywę. W blokach i zabudowie szeregowej lepszym wyborem będzie folia mrożona lub lustrzana, której wyższa cena rekompensuje się trwałością i skutecznością ochrony.

Kiedy folia nie wystarczy

Folia okienna nie rozwiązuje problemu wentylacji łazienki. Jeśli masz skłonność do zaparowanych luster i grzyba w narożnikach, folia ochroni prywatność, ale nie zastąpi wentylatora wyciągowego ani regularnego wietrzenia. Wilgoć w łazience wymaga osobnego rozwiązania, bo folia nie wchłania pary wodnej ani nie reguluje jej poziomu. Traktuj folię jako uzupełnienie, nie zamiennik systemu wentylacji.

W łazienkach z oknem otwieranym na oścież folia naklejona na wewnętrzną szybę może przeszkadzać w obsłudze klamki, jeśli folia zachodzi na ramę. W takim wypadku zostaw margines 2 mm od krawędzi skrzydła. Folia na zewnętrznej szybie nie koliduje z otwieraniem okna, ale narażona jest na warunki atmosferyczne, co skraca jej żywotność do 6-8 lat. W polskim klimacie bezpieczniej naklejać folię od wewnątrz.

Nie polecam folii na okna łazienkowe w mieszkaniach do wynajęcia krótkoterminowego. Gość może uszkodzić folię ostrym przedmiotem, a wymiana co kilka miesięcy podnosi koszty ponad rozsądną granicę. W takim wypadku lepsza będzie roleta z tkaniny wodoodpornej, którą łatwo wymienić. Folia sprawdza się najlepiej w mieszkaniach własnościowych lub wynajmowanych długoterminowo.

Folia na okno łazienkowe pozostaje najbardziej wszechstronnym rozwiązaniem na rynku. Łączy ochronę prywatności, kontrolę światła i blokadę UV w jednym produkcie, którego montaż zajmuje godzinę. Wybór między folią matową, mrożoną a lustrzaną zależy od ekspozycji okna, odległości od sąsiadów i budżetu. Folia matowa kosztuje najmniej, lustrzana daje najlepszą ochronę przed ciepłem, a mrożona imituje drogie szkło trawione za ułamek jego ceny. Każda z nich, prawidłowo zamontowana, posłuży 10-15 lat bez interwencji.

Pro tip: Przed zakupem zamów próbki folii. Większość dystrybutorów wysyła darmowe fragmenty o wymiarach 10×15 cm, które pozwalają sprawdzić efekt wizualny na własnym oknie. Koszt próbek wynosi 0 zł, a oszczędza wybór nieodpowiedniego produktu na lata.

Źródła danych i norm

Norma PN-EN 1096 dotycząca szkła w budownictwie folie powlekane, dostępna w Polskim Komitecie Normalizacyjnym (www.pkn.pl). Karty techniczne folii okiennych Lite Solar i Lambert, zawierające parametry VLR, transmisji światła i blokady UV, dostępne u dystrybutorów folii okiennych w Polsce. Dane cenowe zebrane z ofert polskich sklepów internetowych z foliami okiennymi w przedziale czasowym ostatnich 12 miesięcy. Parametry techniczne rolet i żaluzji na podstawie katalogów producentów tkanin wodoodpornych i systemów osłonowych. Informacje o trwałości szkła trawionego na podstawie kart technicznych producentów szkła architektonicznego (Pilkington, Saint-Gobain). Warunki ekspozycji okien łazienkowych i typowe wymiary z analizy projektów budynków mieszkalnych wielorodzinnych realizowanych w Polsce w latach 2010-2023.