Łazienka z wanną narożną pomysły, wymiary i wybór na 2026

Łazienka z wanną narożną potrafi odmienić nawet niewielkie wnętrze, jeśli tylko wymiary wanny zostaną precyzyjnie dopasowane do kubatury pomieszczenia. Dobrze zaprojektowana aranżacja wykorzystuje martwe zwykle narożniki, zostawiając wolną przestrzeń pośrodku, dzięki czemu zyskujesz i wygodę kąpieli, i komfort poruszania się. W 2026 roku producenci oferują ponad 175 modeli, a ceny zaczynają się od około 640 zł, a sięgają ponad 2000 zł za konstrukcje asymetryczne z hydromasażem.

• Wanna narożna asymetryczna czy symetryczna co lepiej pasuje do Twojej łazienki?
• Mała wanna narożna do łazienki wymiary i minimalny metraż, żeby się zmieściła
• Wanna narożna z parawanem prysznicowym zamiast kabiny kiedy to się opłaca?
• Materiał, z którego wykonano wannę narożną akryl, stal czy żeliwo?
• Hydromasaż i chromoterapia kiedy warto dopłacić?
• Montaż wanny narożnej krok po kroku
• Konserwacja i pielęgnacja akrylowej wanny narożnej
• Najczęstsze błędy przy zakupie i montażu wanny narożnej
• Ranking TOP 5 modele wanien narożnych na 2026 rok
• Kiedy wanna narożna to zły wybór?
• Dobór strony wanna narożna lewa czy prawa?
• Wanna narożna z hydromasażem a wanna klasyczna co się bardziej opłaca?
• Wanna narożna z parawanem czy kabina walk-in?
• Stylistyka łazienki z wanną narożną
• Normy i przepisy dotyczące montażu wanny

Wanna narożna asymetryczna czy symetryczna co lepiej pasuje do Twojej łazienki?

Podstawowy podział dotyczy kształtu zewnętrznego obrysu. Wanna narożna symetryczna ma dwa identyczne boki i kształt zbliżony do ćwiartki koła. Sprawdza się tam, gdzie łazienka jest prawie kwadratowa i gdzie wanna ma pełnić też funkcję prysznica, bo proste kąty ułatwiają domknięcie strefy kabiną.

Wanna narożna asymetryczna wyróżnia się wydłużoną częścią siedliskową i ściętą stroną zewnętrzną. To rozwiązanie wybierane do wąskich, prostokątnych pomieszczeń, bo przesunięcie środka ciężkości wzdłuż dłuższego boku zwalnia przejście obok wanny. Wanna narożna asymetryczna lewa różni się od prawej stroną, po której znajduje się poszerzenie z oparciem.

Wanna narożna dwuosobowa bywa mylnie kojarzona wyłącznie z luksusem. W praktyce jej długość wewnętrzna musi wynosić minimum 130 cm, żeby dwie dorosłe osoby mogły leżeć wygodnie bez stykania się łokciami. Przy mniejszym metrażu o wiele lepiej postawić na model 150×100 z dwoma oparciami, bo wanna narożna dwuosobowa o wymiarach 150×75 wcale nie zapewnia komfortu parze.

Zwykła wanna narożna 140×70 uchodzi za minimalny sensowny rozmiar dla osoby dorosłej. Krótsza oznacza, że kolana wystają ponad rant, a oparcie nie podpiera odcinka lędźwiowego. Z kolei wanna narożna 160×80 stanowi dziś najczęściej wybierany kompromis, bo mieści się w łazienkach o powierzchni 4,5-5 m².

Wybierając między modelami warto sprawdzić nie tylko wymiar zewnętrzny, ale też głębokość misy. Wanna narożna akrylowa o głębokości 42 cm napełnia się szybciej i zużywa mniej wody, ale siedząca w niej osoba nie zanurza ramion. Optymalna głębokość dla relaksującej kąpieli to 45-48 cm, przy czym wanna narożna akrylowa 150×75 zwykle mieści 180-210 litrów wody.

Mała wanna narożna do łazienki wymiary i minimalny metraż, żeby się zmieściła

Mała wanna narożna do małej łazienki wymaga precyzyjnego planu rozmieszczenia przyborów. Zanim zamówisz konkretny model, zmierz trzy rzeczy: odległość od osi odpływu do narożnika, szerokość drzwi wejściowych po otwarciu oraz miejsce na strefę komunikacji o szerokości minimum 60 cm przed wanną.

Wanna narożna 150×75 to najpopularniejszy rozmiar w ofercie, na który przypada aż 57 modeli. Dlaczego akurat te wymiary wygrywają? Zapewniają długość wewnętrzną około 125 cm, wystarczającą dla osoby o wzroście do 180 cm, a jednocześnie nie wymagają poszerania standardowej strefy narożnej w bloku z lat 90.

Wanna narożna 140×70 sprawdza się w łazienkach kawalerkowych i tych z wanną naprzeciwko drzwi. Jej długość wewnętrzna wynosi około 115 cm, co oznacza, że osoba niższa niż 170 cm kąpie się wygodnie. Przy wzroście powyżej 180 cm wanna narożna 140×70 bywa frustrująca, bo stopy opierają się o przeciwległą ściankę.

Przed zakupem wykonaj prostą checklistę pomiarową:

• Zmierz przekątną narożnika, w którym stanie wanna. Wartość ta powinna być o minimum 5 cm większa niż dłuższy bok wanny.
• Sprawdź, czy odpływ kanalizacyjny wypada w obrębie 15 cm od planowanego syfonu. Dłuższy przewód elastyczny spowalnia odpływ i tworzy miejsce gromadzenia osadów.
• Zweryfikuj, czy skrzydło drzwi po otwarciu nie wchodzi w strefę wanny. Drzwi przesuwne rozwiązują problem ciasnych łazienek.
• Oceń, czy okno nie koliduje z obrysem wanny. Jeśli tak, konieczne będzie przycięcie parapetu lub wybór modelu o obniżonym rancie.

Wanna narożna do małej łazienki może też oznaczać konieczność rezygnacji z bidetu lub powiększenia kabiny. W pomieszczeniach poniżej 4 m² wanna narożna 120×70 montowana bywa zamiast prysznica, bo łączy obie funkcje bez zajmowania dodatkowej powierzchni.

Wanna narożna z parawanem prysznicowym zamiast kabiny kiedy to się opłaca?

Wanna narożna z prysznicem daje dwa tryby kąpieli w jednym urządzeniu. Decyzja między parawanem a pełną kabiną zależy od tego, jak często bierzesz szybki prysznic w porównaniu z długą kąpielą. Jeśli prysznic dominuje w codziennym użyciu, a wanna służy raz w tygodniu, lepszy będzie szklany parawan.

Wanna narożna z parawanem prysznicowym działa najlepiej, gdy parawan ma długość 80-90 cm i wysokość 140 cm. Krótszy nie zapobiega rozbryzgom, wyższy utrudnia wchodzenie do wanny osobom starszym. Szkło hartowane o grubości 6 mm wytrzymuje uderzenia i nie pęka pod wpływem zmian temperatury, bo szkło hartowane przechodzi proces wymiany jonowej nadający mu wytrzymałość około 120 MPa.

Wanna narożna z parawanem bywa krytykowana za kapanie wody na podłogę. Rozwiązaniem jest listwa progowa o wysokości 1,5 cm montowana wzdłuż krawędzi wanny. Wanna narożna z parawanem w takiej konfiguracji traci jednak funkcję łatwego wchodzenia, więc kompromis polega na zastosowaniu niskiej listwy lub rezygnacji z niej przy dobrym spadku posadzki w kierunku kratki.

Materiał, z którego wykonano wannę narożną akryl, stal czy żeliwo?

Akryl, stal emaliowana i żeliwo różnią się masą, przewodnością cieplną i odpornością na uszkodzenia mechaniczne. Wanna narożna akrylowa waży 18-28 kg, wanna stalowa 35-50 kg, a żeliwna nawet 110-140 kg. Ta różnica wpływa nie tylko na transport, ale też na sposób montażu i wymagania stropowe.

Wanna narożna akrylowa zyskała popularność dzięki niskiej masie i dobrej izolacji termicznej. Akryl sanitarny to termoplast utwardzany włóknem szklanym od spodu, którego struktura komórkowa zatrzymuje ciepło. Wanna narożna akrylowa traci temperaturę wody o około 1°C na 30 minut, podczas gdy wanna stalowa o 3-4°C w tym samym czasie.

Akryl niskiej jakości żółknie po 3-4 latach ekspozycji na światło UV i kosmetyki, a cienka powłoka (poniżej 3,5 mm) pęka pod ciężarem osoby stojącej na dnie. Wybieraj modele z warstwą akrylu minimum 4 mm i wzmocnieniem z żywicy poliestrowej z włóknem szklanym.

Stal emaliowana zachwyca twardością powierzchni i odpornością na zarysowania. Jej słabość to akustyczność (woda uderza o metal) i szybka utrata ciepła. Wanna żeliwna łączy obie zalety, ale jej ciężar wymaga wzmocnienia stropu. W budynkach wielorodzinnych z płytami kanałowymi żeliwo montuje się na parterze lub w łazienkach z dodatkową podporą.

Hydromasaż i chromoterapia kiedy warto dopłacić?

Wanna narożna z hydromasażem to w rzeczywistości wanna z systemem dysz wodno-powietrznych. Moduł hydromasażu podnosi cenę o 1 800-5 500 zł, a chromoterapia (podświetlenie LED) o kolejne 600-1 500 zł. Te funkcje opierają się na fizycznym działaniu strumienia wody na mięśnie i skórę.

Dysze wodne w wannie narożnej z hydromasażem pracują pod ciśnieniem 2,5-4 bar i generują strumień o prędkości 8-12 m/s. Masaż takim strumieniem pobudza krążenie w tkance podskórnej i rozluźnia napięcie mięśniowe w obręczy barkowej. Wanna narożna z hydromasażem wyposażona w 6-8 dysz bocznych zapewnia efekt porównywalny z 20-minutową sesją w gabinecie fizjoterapeuty.

System powietrzny w wannie z hydromasażem działa inaczej. Kompresor wtłacza podgrzane powietrze przez dysze denne, tworząc efekt bąbelkowej kąpieli. Taki masaż pobudza receptory skórne i wspomaga relaksację, ale nie wpływa na głębsze warstwy mięśni. Wanna narożna z hydromasażem wodno-powietrznym łączy oba systemy, choć wymaga osobnego przyłącza elektrycznego 230 V z wyłącznikiem różnicowoprądowym 30 mA zgodnie z normą PN-HD 60364-7-701.

Montaż wanny narożnej krok po kroku

Montaż wanny narożnej wymaga przestrzegania kolejności prac, bo każdy błąd na dalszym etapie kosztuje demontaż. Pierwszy krok to obrys wanny na podłodze i ścianach. Nogi regulowane ustawia się tak, by rant górny wanny znalazł się 60-65 cm nad posadzką, czyli na wysokości komfortowej dla osoby średniego wzrostu.

Wypoziomowanie to etap decydujący o tym, czy wanna będzie prawidłowo odprowadzać wodę. Poziomica laserowa wyznacza idealną płaszczyznę, a nogi wkręcane pozwalają skorygować odchylenia nawet o 15 mm. Wanna narożna akrylowa bez wypoziomowania staje się niestabilna, bo akryl ugina się pod ciężarem i zwiększa nierówność.

Wanna akrylowa wymaga podparcia całej powierzchni dna, nie tylko narożników. Stelaż metalowy dostarczany z wanną pokrywa zwykle 60-70% spodu. Pozostałą przestrzeń wypełniaj pianką montażową niskoprężną, która po utwardzeniu utrzymuje kształt misy i tłumi hałas wody.

Syfon i odpływ montuj przed osadzeniem wanny na stałe. Rura odpływowa powinna mieć spadek 2-3% w kierunku pionu kanalizacyjnego. Każdy procent spadku poniżej normy skutkuje wolniejszym odpływem i osadzaniem się resztek mydła. Po podłączeniu wykonaj próbę wodną, napełniając wannę do połowy i obserwując, czy woda spływa w 12-15 sekund.

Obudowa wanny narożnej to nie kwestia estetyki, lecz ochrony pianki montażowej przed wilgocią. Płyta akrylowa lub panel z PVC montowany na ramie aluminiowej zapobiega rozwojowi grzybów. Uszczelnienie styku wanna-ściana wymaga silikonu sanitarnego z atestem PN-EN 15651-3, odpornego na pleśń. Tradycyjny silikon octowy żółknie po 2 latach w wilgotnym środowisku.

Kiedy potrzebny fachowiec? Samodzielny montaż jest możliwy przy modelach 140×70 i 150×75, ale wanna narożna 170×100 waży ponad 30 kg po złożeniu z armaturą. Przy modelach asymetrycznych z hydromasażem elektryka musi podłączyć wyłącznik różnicowoprądowy, co wymaga uprawnień SEP grupy 1.

Konserwacja i pielęgnacja akrylowej wanny narożnej

Akryl sanitarny czyści się inaczej niż szkło czy ceramika. Środki ścierne rysują powierzchnię, a chlor i aceton rozpuszczają warstwę ochronną. Wystarczy płyn do naczyń rozcieńczony wodą w proporcji 1:10 i ściereczka z mikrofibry.

Kamień osadowy usuwa roztwór kwasku cytrynowego (20 g na litr ciepłej wody). Nałóż na 15 minut, spłucz, wytrzyj do sucha. Wanna narożna akrylowa odzyskuje połysk po takim zabiegu raz w miesiącu. Nie stosuj środków z kwasem solnym, który trwale matowi akryl.

• Co tydzień: spłucz wannę ciepłą wodą, przetrzyj ściereczką z mikrofibry, nałóż cienką warstwę płynu do naczyń i spłucz.
• Co miesiąc: zastosuj roztwór kwasku cytrynowego do usunięcia osadów wapiennych, szczególnie przy odpływie.
• Co rok: sprawdź stan uszczelnień silikonowych. Pęknięcia wymagają wymiany, bo woda przedostaje się pod spód i powoduje rozwój grzybów.

Nie używaj preparatów zawierających chlor, aceton, amoniak ani proszków do szorowania. Te substancje degradują powierzchnię akrylu i tworzą mikrouszkodzenia widoczne dopiero po kilku miesiącach.

Najczęstsze błędy przy zakupie i montażu wanny narożnej

Najczęstszy błąd to wybór wanny wyłącznie na podstawie widoku katalogowego. Wanna narożna 160×80 zajmuje w łazience znacznie więcej miejsca niż na zdjęciu producenta, bo obrys uwzględnia też strefę otwarcia drzwi i dostęp do syfonu. Przed zakupem wytnij z kartonu obrys wanny w skali 1:20 i rozłóż go na podłodze łazienki.

Drugi błąd to ignorowanie strony odpływu. Wanna narożna lewa i prawa różnią się rozmieszczeniem otworu odpływowego względem poszerzenia. Kupno modelu z niewłaściwą stroną wymaga kucia ściany lub stosowania długich przewodów elastycznych, które spowalniają odpływ.

Trzeci błąd to montaż wanny narożnej bezpośrednio na płytkach bez warstwy amortyzującej. Twarde podłoże powoduje, że akryl pracuje pod ciężarem i po 2 latach pojawiają się rysy na rantach od strony ściany. Podkładka z filcu lub cienkiej gumy EPDM pod stopami eliminuje ten problem.

Ranking TOP 5 modele wanien narożnych na 2026 rok

Model z niższej półki cenowej (Cornea 140×80) sprawdza się w łazienkach wynajmowanych, gdzie inwestor szuka trwałego rozwiązania za rozsądną kwotę. Akryl o grubości 4 mm i wzmocnienie z żywicy wystarczają na 10 lat normalnego użytkowania.

Model średniej półki (Avita Slim 150×75) łączy kompaktowe wymiary z ergonomicznym oparciem. Rant obniżony po jednej stronie ułatwia wchodzenie osobom starszym. To propozycja dla pary, która kąpie się raz w tygodniu, a na co dzień korzysta z prysznica.

Be Spot 160×80 to klasyka dla rodzin z dziećmi. Głębokość 46 cm pozwala na bezpieczną kąpiel maluchów, a wanna narożna akrylowa tego rozmiaru mieści się w łazienkach 4,5-5 m². Dostępna w wersji z hydromasażem za dodatkowe 2 200 zł.

Glamour 150×150 to symetryczna wanna narożna idealna do większych łazienek. Poszerzone siedlisko pozwala na kąpiel we dwoje, a proste kąty ułatwiają montaż szklanego parawanu prysznicowego. Polecana do domów jednorodzinnych z łazienką 6-8 m².

Sfera Slim 170×100 to największy model w zestawieniu. Asymetryczny kształt z wyraźnym podparciem lędźwiowym i zagłówkiem czyni z niej domowe SPA. Cena 2 002 zł obejmuje wannę bez hydromasażu, ale rama ze stali nierdzewnej i akryl o grubości 5 mm uzasadniają wydatek.

Kiedy wanna narożna to zły wybór?

Wanna narożna nie sprawdza się w łazienkach z drzwiami na środku krótszej ściany, bo wanna blokuje przejście. W takim układzie lepsza będzie wanna wolnostojąca przy ścianie bocznej lub kabina prysznicowa w narożniku.

W budynkach z wielkiej płyty wanna narożna 170×100 z hydromasażem może przekroczyć dopuszczalne obciążenie stropu. Strop kanałowy w systemie Wk-70 przenosi 400 kg/m², ale wanna narożna z wodą i osobą waży 350-420 kg, co zostawia minimalny margines bezpieczeństwa. W takich przypadkach wybiera się lżejsze modele 140×70.

Domownicy o ograniczonej mobilności potrzebują wanny z niskim progiem lub modelu z drzwiami. Wanna narożna asymetryczna z rantem 60 cm wymaga pokonania 60 cm wysokości, co jest barierą dla osób starszych. W takiej sytuacji wanna z drzwiami lub kabina typu walk-in rozwiązują problem lepiej niż klasyczna wanna narożna z parawanem.

Dobór strony wanna narożna lewa czy prawa?

Stronę wanny narożnej określa pozycja odpływu, gdy stoisz w narożniku twarzą do ściany. Jeśli odpływ kanalizacyjny wychodzi ze ściany po Twojej lewej ręce, potrzebujesz wanny narożnej lewej, bo jej syfon znajduje się po lewej stronie. Analogicznie, odpływ po prawej stronie wymaga modelu prawego.

Wanna narożna asymetryczna lewa różni się od prawej stroną poszerzenia. W modelach takich jak Avita Slim 150×75 czy Be Spot 160×80 poszerzenie z oparciem zawsze wypada po stronie dłuższego boku, a syfon po krótszym. Wanna narożna asymetryczna lewa ma zatem oparcie po lewej, gdy wchodzisz do niej nogami.

Przy ścianach szczytowych z oknem wybór strony wpływa na komfort wchodzenia do wanny. Wanna narożna asymetryczna prawa ustawiona tak, by oparcie przylegało do ściany z oknem, blokuje dostęp światła. Lepszym rozwiązaniem jest odwrócenie aranżacji i montaż wanny narożnej asymetrycznej lewej.

Wanna narożna z hydromasażem a wanna klasyczna co się bardziej opłaca?

Wanna narożna z hydromasażem kosztuje 3 500-7 500 zł, a jej naprawa po upływie gwarancji potrafi pochłonąć 1 200-2 500 zł. Wanna klasyczna za 900-2 000 zł nie wymaga serwisu przez cały okres użytkowania. Ekonomicznie wanna narożna bez hydromasażu wygrywa w pierwszych 8 latach.

Argument zdrowotny działa na korzyść hydromasażu. Strumień wody pod ciśnieniem 3,5 bar pobudza krążenie obwodowe i zmniejsza ból mięśniowy po wysiłku fizycznym. Badania opublikowane w Journal of Physical Therapy Science potwierdzają, że hydromasaż obniża napięcie mięśniowe o 18-24% po 20-minutowej sesji.

Wanna narożna z hydromasażem wymaga jednak regularnego czyszczenia dysz. Kamień osadowy zatyka otwory o średnicy 2-3 mm i obniża wydajność systemu. Raz na kwartał należy napełnić wannę wodą z dodatkiem 200 ml kwasku cytrynowego i uruchomić hydromasaż na 15 minut, co rozpuszcza osady wewnątrz dysz.

Wanna narożna z parawanem czy kabina walk-in?

Wanna narożna z parawanem prysznicowym zajmuje przeciętnie 1,4 m² powierzchni użytkowej. Kabina walk-in w narożniku potrzebuje 0,9-1,1 m², ale rezygnujesz z funkcji kąpieli. Jeśli wanna służy głównie dzieciom lub relaksowi, wanna narożna z parawanem lepiej odpowiada na potrzeby domowników.

Koszt wanny narożnej z parawanem ze szkła hartowanego wynosi 1 200-2 500 zł w zależności od grubości szkła i systemu jezdnego. Kabina walk-in z odpływem liniowym to wydatek 3 500-6 500 zł. Wanna narożna z parawanem jest zatem tańsza o 1 800-4 000 zł przy zachowaniu obu funkcji.

Stylistyka łazienki z wanną narożną

Łazienka z wanną narożną aranżacja daje niemal nieograniczone pole do popisu w stylistyce. Wanna narożna akrylowa w kolorze białym pasuje do skandynawskiej prostoty, ale dostępne są też modele w odcieniach szarości, beżu, a nawet czerni. Wanna narożna akrylowa w kolorze antracytowym wymaga matowych baterii, bo połysk chromu kontrastuje z wykończeniem.

Wanna narożna z obudową drewnianą sprawdza się w stylu japandi, bo drewno tekowe lub modrzewiowe jest odporne na wilgoć po olejowaniu. Płyta drewniana na froncie wanny stanowi przedłużenie strefy relaksu, a jej ciepło w dotyku uprzyjemnia wychodzenie z kąpieli. W łazienkach industrialnych wanna narożna z obudową z betonu architektonicznego podkreśla surowy charakter wnętrza.

Mała wanna narożna do małej łazienki aranżacja wymaga jasnych kolorów i lustrzanych powierzchni, które optycznie powiększają przestrzeń. Płytki o wymiarze 60×60 cm na podłodze i 30×60 cm na ścianach nie konkurują z obrysem wanny, a jednocześnie nie dzielą optycznie małego wnętrza.

Normy i przepisy dotyczące montażu wanny

Montaż wanny narożnej reguluje norma PN-EN 14516 dotycząca wymagań dla wanien do użytku domowego. Wanna narożna akrylowa musi spełniać wymogi dotyczące wytrzymałości mechanicznej, odporności na chemikalia i stabilności termicznej. Certyfikat CE potwierdza zgodność z dyrektywą 89/106/EWG dotyczącą wyrobów budowlanych.

Warunki Techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. 2022 poz. 1225), określają w paragrafie 193 wymagania dla instalacji wodociągowej. Przyłącze wody do wanny musi umożliwiać odcięcie dopływu, a zawór zwrotny instalacji ciepłej wody zapobiega przepływowi wstecznemu.

Instalacja elektryczna w łazience podlega normie PN-HD 60364-7-701. Wanna narożna z hydromasażem wymaga strefy ochronnej 0 (wewnątrz wanny) wyłącznie dla urządzeń na 12 V SELV. Gniazdo elektryczne w łazience montuje się poza strefą 0-2, czyli minimum 60 cm od krawędzi wanny.

Wanna narożna asymetryczna 150×75 lub 160×80 to dziś najbardziej uniwersalny wybór. Mieści się w łazienkach 4-5 m², zapewnia wygodną kąpiel dla osoby dorosłej i współpracuje z parawanem prysznicowym. Przy mniejszym metrażu wanna narożna 140×70 pozostaje jedyną sensowną opcją.

Wanna narożna akrylowa o grubości ścianki minimum 4 mm, z ramą stalową i wzmocnieniem z pianki montażowej, wytrzyma 15-20 lat. Hydromasaż opłaca się inwestować tylko przy codziennym użytkowaniu, bo system złożony z 6-8 dysz kosztuje tyle, co wanna podstawowa.

Zanim zamówisz, zmierz narożnik, sprawdź stronę odpływu i zweryfikuj nośność stropu. Te trzy kroki eliminują 90% problemów, z którymi borykają się osoby decydujące się na wannę narożną. Wybierz dostawcę oferującego minimum 5-letnią gwarancję na akryl i 2-letnią na armaturę, bo to realne zabezpieczenie Twojej inwestycji.

Źródła danych i norm: PN-EN 14516 (wanny do użytku domowego), PN-HD 60364-7-701 (instalacje elektryczne w łazienkach), Warunki Techniczne Dz.U. 2022 poz. 1225, dyrektywa 89/106/EWG (wyroby budowlane), katalogi producentów segmentu sanitarnego 2025-2026 (strony marek dostępnych na polskim rynku), Journal of Physical Therapy Science 2018, vol. 30, s. 1173-1177.